Špania Dolina (Dolina Szpania)

Lokalizacja: Banskobystrický kraj, okres Banská Bystrica, Špania Dolina

GPS: N48°48'27'' E19°8'2''

Rezerwat zabytków architektury ludowej w środkowosłowackiej wsi DOLINA SZPANIA(ŠPANIA DOLINA) tworzy wyjątkowy zespół domów górniczych wybudowanych z drewna i kamienia.

Dolina Szpania w Europie była w przeszłości znana jako miejsce wydobycia rudy miedzi. Obok murowanych obiektów, związanych z pracą zarządu górniczego dużą część kompleksu tworzą parterowe i piętrowe ludowe domy górnicze, budowane w większości z konstrukcji zrębowych na kamiennej podmurówce. Kamienne i drewniane ściany pokrywane były glinianym tynkiem i były bielone wapnem. Spadziste dachy z drewnianymi ścianami szczytowymi były pierwotnie pokryte gontem. Większość zachowanych domów pochodzi z XIX wieku.

W przepięknej naturalnej scenerii wznosi się wczesnogotycki Kościół Przemienienia Pańskiego z XIII wiekuz wysoką wieżą i romańskimi fundamentami. Można dojść do obwarowanego kościoła nie tylko drogą ale także krytymi, zadaszonymi schodami o 160 stopniach. Wejście znajduje się u wylotu małego parku, przy którym stoi renesansowy budynek dawnej kołatki z XVI wieku. W budynku dawnej kołatki mieści się cenna wystawa o dziejach tego wyjątkowego miejsca. Unikatem jest także stary wodociąg górniczy oraz słynne tutejsze koronki klockowe. W zabytkowej budowli urzędu gminnego urządzono nowe Muzeum Miedzi. Szczególnym przeżyciem jest spacer po naukowo-poznawczym szlaku górniczym, który prowadzi wśród przepięknej scenerii przyrody.

Źródło: Vydavateľstvo DAJAMA