SNM w Martinie - Muzeum Wsi Słowackiej

Lokalizacja: Žilinský kraj, okres Martin, Martin

GPS: N49°2'19'' E18°55'32''

Muzeum Wsi Słowackiej jest największą na Słowacji ekspozycją etnograficznąurządzoną w plenerze, pod gołym niebem. Począwszy od lat 1960-tych XX wieku, Słowackie Muzeum Narodowe w Martine tworzy tę ekspozycję w miejscowości Jahodnícke háje w południowo-wschodniej części miasta Martin. Ekspozycja przedstawia obraz tradycyjnego budownictwa ludowego, wiejskiego domu oraz prezentuje sposób życia mieszkańców północno-zachodniej części Słowacji z okresu od drugiej połowy XIX do pierwszej połowy XX stulecia.

Do chwili obecnej zostały zrealizowane regionalne ekspozycje dotyczące Orawy, Liptowa oraz regionu Kysuce - Podjavorníky i Turc. Na terenie muzeum znajduje się w chwili obecnej 129 obiektów o charakterze mieszkalnym, gospodarczym, technicznym, społecznym i sakralnym. Część obiektów ma urządzone wnętrza i jest udostępniona zwiedzającym. Chodzi tutaj o takie obiekty jak: gospodarstwa rolne z częścią mieszkalną i zabudowaniami gospodarczymi oraz pojedyncze budynki-eksponaty będące przykładami budownictwa technicznego, społecznego i sakralnego. Wśród budowli najbardziej godnych uwagi należy wymienić: pochodzący z 1748 roku dwór szlachecki z Vyšnégo Kubína (Wyszny Kubin), olejarnia z Oravské Veselé (Orawskie Wesele), karczma z roku 1811 z Oravskiej Polhory (Orawska Półgóra), drewniany kościół rzymsko-katolicki z roku 1792 z Rudna, pracownia ludwisarska ze Slovenskiego Pravna czy też wytwórnia wozów drabiniastych z Moškovca, szkoła z Petrovic, dwór szlachecki z Vavrišova i wiele innych.

Od listopada 2004 roku przy Muzeum Wsi Słowackiej działa StowarzyszenieObywatelskie Jahodnícke háje, którego głównym celem działalności jest wszechstronny rozwój Muzeum Wsi Słowackiej - ogólnokrajowej ekspozycji etnograficznej jako nowoczesnej instytucji muzealnej i placówki promocyjnej.

Od 1991 roku na terenie Muzeum Wsi Słowackiej organizowane są imprezy programu "Rok Etnograficzny" (Národopisný rok) na których prezentowane są tradycyjna sztuka ludowa, rzemiosło, zwyczaje i folklor. Terminy oraz charakter imprez są związane z tradycyjnym, zwyczajowym cyklem kalendarzowym i rodzinnym oraz są oparte na tradycjach folklorystycznych poszczególnych regionów północno-zachodniej Słowacji. Są to np. "Już kończą się ostatki" (Už sa fašiang kráti), "Wielkanoc na wsi" (Veľká noc na dedine), "Postawienie drzewka majowego" (Stavanie májov), czy też " Miłość, Boże miłość" (Láska, bože, láska), "Dziecięca Niedziela" (Detská nedeľa), " Bal u Anny" (Anna bál),  "Jarmark Św. Michała" (Michalský jarmok), "Boże Narodzenie na wsi" (Vianoce na dedine) i inne.

Muzeum Wsi Słowackiej oferuje zarówno możliwość spożycia posiłku jak i zorganizowania imprez rodzinnych i firmowych w karczmie z Oravskiej Polhory (Orawska Półgóra). Z kolei w kościółku rzymsko-katolickim z Rudna mogą się odbywać ceremonie ślubne na życzenie. Oferta usług Muzeum Wsi Słowackiej obejmuje również robienie zdjęć ślubnych oraz sprzedaż w specjalnym sklepiku upominków, pocztówek, literatury specjalistycznej i wyrobów rękodzieła ludowego-artystycznego. Muzeum organizuje także warsztaty twórcze dla szkół podstawowych z zastosowaniem tradycyjnych technik produkcji i materiałów oraz wiele innych ciekawych, interesujących zajęć.

Źródło: SNM v Martine