Gastronomia słowacka

Jesteście głodni lub spragnieni? Na Słowacji odkryjecie wysokiej jakości gastronomię z niewygórowanymi cenami. Potrawy regionalne są tu tak różnorodne, jak sama kraina. Tradycyjna kuchnia regionów górskich zadowoli przede wszystkim miłośników serów i wyrobów mlecznych. Na terenach położonych niżej skosztujcie natomiast potraw pikantniejszych, specjałów z kapusty, gęsiny, spróbujcie lokše i trdelníki. Popijcie je dobrym winem z nizin i południowych stoków Karpat lub z Gór Tokajskich. Winiarskie szlaki pomogą Wam odkryć najlepsze piwnice. Tradycyjnych potraw i gastronomicznych przysmaków możecie najeść się do syta na winobraniach, jarmarkach, świętach jabłek, kapusty lub rybnych smakołyków.

Podstawowymi składnikami słowackiego wyżywienia były i są mleko, ziemniaki i kapusta. Z kombinacji tych produktów przygotowuje  się smaczne pokarmy (np. strapaczki – kluseczki ziemniaczane z kapustą itp.) Słowacką potrawą narodową są kluseczki ziemniaczane z bryndzą (bryndzové halušky), które dla Słowaków znaczą tyle, ile dla Japończyków sushi, a dla Włochów pizza.

Mleko piło się słodkie i kwaśne. Ulubionymi produktami z mleka były i są: maślanka, twaróg, śmietana, bryndza (słony owczy ser) oraz sery owcze. Do najbardziej ulubionych należą warkoczyki, wędzona i niewędzona parzenica, oscypki i bryndza.

Wymienione produkty można kupić w każdym sklepie spożywczym na całej Słowacji. Najlepiej jednak smakują zakupione bezpośrednio od producentów w podtatrzańskim regionie Liptów.

Najbardziej typową słowacką potrawą sąbryndzové halušky ze słoniną. Dla Słowaków znaczą tyle, ile dla Japończyków sushi, a dla Włochów pizza. Są to kluseczki z ciasta ziemniaczanego wymieszane ze specjalnym rodzajem sera owczego – bryndzą, które najlepiej smakują w tzw. kolibach lub szałasach. Porcję polewa się roztopioną słoniną i skwarkami. Do tego dania najbardziej nadaje  się maślanka lub kwaśne mleko. Słowacja może poszczycić się niecodzienną światową ciekawostką. Corocznie w górskiej osadzie Turecká u podnóża Wielkiej Fatry spotykają się wielbiciele klusków z bryndzą na światowych mistrzostwach ich gotowania i konsumpcji.

Do tradycyjnych domowych pokarmów należą również inne dania przygotowywane z ziemniaków (placki ziemniaczane, placki zwane loksze) różnych rodzajów sera owczego i kapusty. Podczas dobrego słowackiego obiadu nie może zabraknąć  zup – kapuśniaku, zupy czosnkowej (podawana czasami w bochenku chleba), fasolowej z kiełbasą, rosołu z kury i wołowiny.

Tradycyjnymi słowackimi ciastami są kołacze z ciasta drożdżowego albo bułeczki nadziewane powidłami, makiem, serem lub orzechami. Na  Boże Narodzenie przygotowuje się  szczodry placek i na końcu zapustów smażą się pączki nadziewane powidłami. Z regionu Záhorie rozszerzył się ciekawy rodzaj ciasta nazywany skalickim trdelnikiem w kształcie walca z otworem w środku. Jako przekąskę do wina lub piwa podaje się  ulubione słone kołacze (ciasto z kapustą, skwarkami lub ziemniakami).

W Bratysławie pod kierunkiem doświadczonych mistrzów patelni nauczą się Państwo gotować słowackie specjały kulinarne. Wystarczy około tydzień wcześniej zgłosić się i zapisać na specjalny kurs. W trakcie około trzygodzinnej imprezy samodzielnie spróbujecie przygotować tradycyjne smakołyki, takie jak na przykład pasta skwarkowa, krem czosnkowy w chlebku, živánska, bryndzowe gałuszki lub deserowy strudel orzechowo-jabłkowy. W kursie mogą uczestniczyć również goście z zagranicy, pragnący poznać tajemnice kuchni słowackiej. W przypadku zainteresowania kucharze będą w stanie komunikować się z Państwem w języku angielskim, niemieckim i węgierskim.

Gastronomicznym wydarzeniem są gęsie gody, z których słynie przede wszystkim podmałokarpacka wieś Slovensky Grob. Godne  uwagi jest również wiejskie świniobicie, w którym możemy uczestniczyć już coraz rzadziej. Specjały ze świniobicia (wątrobianka, salceson, wędliny, skwarki itp.) możemy znaleźć w karcie wielu restauracji i stołówek.

Współczesna kuchnia słowacka ma już charakter europejski.  Jada się więcej mięsa i potraw pochodzących z kuchni np. francuskiej, węgierskiej, włoskiej, chińskiej itp.

Krajowe napoje bezalkoholowe jak Vinea i Kofola oraz szeroki wybór wód mineralnych z powodzeniem  konkurują  z masowo rozpowszechnioną na Słowacji  lemoniadą światowych marek.

Specyficznym słowackim destylatem jest jałowcówka (na Słowacji znana jako Spišská borovička) destylowana z jałowca (Juniperus comunis). Ulubionym słowackim destylatem jest również śliwowica (przede wszystkim Bošácka slivovica) i grzaniec (mieszanka roztopionej słoniny, wódki i miodu). W górskich chatach pytajcie o gorzałkę z namoczonym korzeniem goryczki o nazwie Horec. Ulubionym likierem jest  Demänovka, zrobiony z ziół leczniczych i płodów leśnych.

Obok destylatów, ulubionym napojem jest  piwo. Słowackie piwa są wysokiej jakości, najlepsze marki Zlatý bažant, Smädný mních i Topvar mają smak porównywalny ze smakiem piw czeskich. Prawdziwego smaku różnych gatunków niefiltrowanego piwa zakosztujesz w minibrowarach.

Zimne piwo w lecie, dobra śliwowica, gruszkówka lub inna wysokiej jakości gorzałka do rozgrzania w zimie, a także delikatny miód pitny, którego zakosztować można podczas miłych chwil przez cały rok – to spodoba się każdemu. Czy widzieli już Państwo na własne oczy, jak produkuje się te napoje? Przygotowanie, obróbkę surowców i ich transformację w płynny skarb mogą Państwo zobaczyć na własne oczy dzięki kilku instalacjom, przy których nie tylko objaśnione zostaną poszczególne procedury, ale będzie również możliwość bezpośredniej degustacji świeżo u źródła lub zakupu na wynos. W zorientowaniu się pomoże Państwu spis browarów, destylarni, gorzelni i miodosytni, który znajdą Państwo niżej w plikach do pobrania.

Na Słowacji uprawia się również wysokiej jakości winogrona, a tradycja uprawy winorośli sięga do czasów rzymskich. W południowo-wschodniej części państwa znajduje się znany na całym świecie Obszar Winnic Tokajskich. Z win małokarpackich znana jest raczańska frankowka modra.

Stołowanie w restauracjach

Większość restauracji jest czynna w godzinach od 10.00 do 22.00 g. Napiwki daje się w wysokości porównywalnej z innymi sąsiednimi państwami i są wyrazem uznania za dobrą obsługę.

Galeria wideo