Architektura ludowa w Gemerze

Każda niemal miejscowość w Gemerze może się pochwalić dziełami architektury, które są reprezentatywne dla tradycyjnego stylu tego regionu. Dotyczy to zarówno domów mieszkalnych jak i budynków gospodarczych. Wśród rejonów, w których zachowały się zabytki budownictwa ludowego, wyróżnia się przede wszystkim obszar Słowackiego Krasu.

Generalnie w tym rejonie można rozróżnić trzy rodzaje domów. Pierwszy to dom drewniany z nałożonym tynkiem lub bez tynku a z dachem krytym gontami, drugi to dom z gliny z dachem słomianym, gontowym lub dachówkowym, trzeci to dom kamienny z dachem krytym gontami lub dachówką.

Typowe dla wystroju architektonicznegobudownictwa południowego Gemeru są elementy klasycyzmu, przede wszystkim podmurówki z galeriami, murowane słupki lub rzędy słupków oraz sztukateria geometryczna czy też roślinna szczytów. Charakterystyczne dla architektury gemerskiej jest również sztukateria fasadowa oraz zabytkowe części z metalu, takie jak kute drzwi żelazne, kraty i okiennice. Te części wyprodukowane z żelaza występują przeważnie w budynkach gospodarczych.

Spośród obiektów w tym rejonie, które zachowały się do dziś wpisano na listę około 100 zabytków. Niektóre z domów są zamieszkane bądź też pełnią funkcję magazynów.Wiele budynków gospodarczych takich jak gumna, stodoły, spichlerze, szopy i stadninyjuż nie istnieje w innych miejscach. Warto zatem skorzystać z wyjątkowej okazji i obejrzeć te, które zachowały się w swoim naturalnym otoczeniu.

Źródło: Mgr. Edita Kušnierová